Siła relacji na rynku pracy  – dlaczego warto ją rozwijać od najmłodszych lat?

Współczesny rynek pracy zmienia się niezwykle dynamicznie. Nowe technologie, pojawiające się zawody, automatyzacja wpływają na to, jakie umiejętności są dziś najbardziej pożądane przez pracodawców. Choć kompetencje techniczne i specjalistyczna wiedza są ważne, nie stanowią już jedynego czynnika decydującego o sukcesie zawodowym. Coraz większe znaczenie przypisuje się umiejętnościom społecznym, takim jak budowaniei utrzymywanie relacji, praca zespołowa, komunikacja czy empatia. Co ważne – te zdolności nie pojawiają się nagle w dorosłości. Ich korzenie sięgają dzieciństwa, a rodzina i szkołato miejsca, gdzie można je rozwijać.

Rodzice mają ogromny wpływ na to, jak dziecko uczy się komunikacji, współpracyi empatii. W domu rodzinnym poprzez codzienne rozmowy, wspólne działania i sposób, w jaki dorośli rozwiązują konflikty, dzieci otrzymują wzorzec zachowań społecznych. Poprzez rozmowę rodzice uczą, jak wyrażać własne myśli i uczucia, jak uważnie słuchać innych oraz jak reagować na różnorodne sytuacje społeczne. Wspólne zabawy zespołowe, gry planszowe, sport czy realizacja domowych obowiązków uczą współpracy, dzielenia się zadaniamii wzajemnego wsparcia.

W szkole od najmłodszych lat dzieci uczą się funkcjonowania w grupie. Coraz częściej nauczyciele organizują projekty grupowe, warsztaty i zajęcia rozwijające kompetencje miękkie. Współpraca między szkołą a rodzicami może znacząco wzmocnić te działania. Rozmowyz dzieckiem o tym, czego nauczyło się podczas szkolnych projektów oraz pokazywanie, jak te umiejętności przydadzą się w przyszłej pracy, budują świadomość i motywację do dalszego rozwoju społecznego.

Dlatego tak ważne jest, by rodzice i nauczyciele wspierali dzieci w:

- budowaniu relacji – zachęcajmy do rozmów, wspólnego działania, dzielenia się emocjami,

- rozwijaniu empatii – uczmy dzieci dostrzegać potrzeby innych i reagować na nie,

- współpracy – pokazujmy, że razem można osiągnąć więcej niż w pojedynkę,

- rozwiązywaniu konfliktów – nie unikajmy trudnych sytuacji, ale uczmy, jak je konstruktywnie rozwiązywać.

Relacje międzyludzkie są ukrytym kapitałem, który wpływa zarówno na rozwój zawodowy jednostki, jak i na sukces całych zespołów i organizacji. Pracownik, który potrafi skutecznie współpracować z innymi, słuchać, rozwiązywać konflikty i budować zaufanie, staje się nie tylko bardziej ceniony, ale również bardziej efektywny. Dobre relacje w pracy wpływają na: efektywność zespołu, atmosferę, rozwój zawodowy. Ważnym elementem jest także modelowanie postaw przez dorosłych. Dzieci obserwują, jak rodzice rozmawiają, negocjująi rozwiązują nieporozumienia. Kiedy dorośli reagują spokojnie, z szacunkiem i otwartością, dzieci uczą się podobnych zachowań, które z czasem przenoszą na grunt szkolnyi rówieśniczy. Istotne jest również dbanie o przestrzeń do samodzielnego nawiązywania relacji, podejmowania inicjatywy i uczenia się odpowiedzialności za wspólne działania. Udziałw zajęciach dodatkowych, grupach zainteresowań czy działaniach wolontariackich sprzyja rozwojowi kompetencji społecznych i budowaniu sieci relacji.

Relacje to także inwestycja w przyszłość. Na rynku pracy coraz większe znaczenie ma tzw. kapitał społeczny, czyli sieć kontaktów, wzajemnego zaufania i wsparcia. Osoby potrafiące budować pozytywne relacje szybciej odnajdują się w nowych środowiskach zawodowych, łatwiej nawiązują współpracę i częściej rozwijają karierę w sposób zgodny
z własnymi aspiracjami. Już od najmłodszych lat warto więc kształtować w dzieciach takie umiejętności, jak współdziałanie, otwartość na innych, empatię, odpowiedzialność za wspólne zadania i konstruktywną komunikację. To właśnie te kompetencje staną się w przyszłości ich najważniejszym zasobem.

Relacje społeczne to nie dodatek do kariery – to jej fundament. Im wcześniej zaczniemy wspierać dzieci w rozwijaniu kompetencji społecznych, tym większe będą ich szanse na sukces zawodowy i osobisty. Każda codzienna rozmowa, wspólna zabawa i okazja do współpracy to krok w kierunku lepszej przyszłości naszych dzieci.

Opracowanie: Edyta Zielińska

Justyna Jarmuż

 Bibliografia:

• Bańka A. - Psychologia organizacji i zarządzania, Wydawnictwo Naukowe Scholar
• Goleman D. -  Inteligencja społeczna, Media Rodzina
• Sennett R. - Razem. Rytuały, zalety i zasady współpracy, Wydawnictwo Muza
• Wojtasik B. (red.) - Doradztwo zawodowe w szkole podstawowej, MEN
• Zalewska P. - Kompetencje społeczne w edukacji, pracy socjalnej i relacjach zawodowych, UAM w Poznaniu

• Marchlewska P., Antończuk-Grab U., Szudra-Barszcz A. - Jak przebiega i jak wspierać rozwój społeczny dzieci w wieku szkolnym?, Wydawnictwo KUL
• Jeremy Lamri - Kompetencje XXI wieku, Wydawnictwo Wolters Kluwer
• Paszkowska-Rogacz A. - Jak pomóc dziecku w podejmowaniu decyzji dotyczących kariery zawodowej. Poradnik dla rodziców, Społeczna Akademia Nauk