Dziecko przychodzi na świat z kompletem genów otrzymanych od rodziców, gdzie zapisane są nie tylko wzrost czy kolor oczu, ale i inteligencja. Pierwszy rok życia dziecka to najistotniejszy okres, który wpływa na kolejne etapy rozwoju. Zmiany jakościowe zachodzące w pierwszych dwunastu miesiącach życia wiążą się głównie z ciągłym wzrostem i różnicowaniem się komórek oraz tkanek. W układzie nerwowym, który zawiaduje wszystkimi funkcjami organizmu człowieka, wzrost i różnicowanie komórek rozpoczyna się już około 14 tygodnia życia płodowego i trwa po urodzeniu, najintensywniej do 2-3 roku życia.
Rozwój intelektualny dziecka można stymulować już od chwili narodzin. Oczywiście w procesie rozwoju niemowlaka pomocne są zabawki edukacyjne, ale to nie one sprawią, że dziecko będzie bardziej inteligentne i kreatywne. Miłość rodziców, poczucie bezpieczeństwa, wspólne zabawy, czytanie, odpowiednia dieta to elementarne czynniki wpływające na rozwój inteligencji dziecka.
Jak stymulować rozwój niemowlaka?
- Kołysz swoje dziecko, noś i tul je w ramionach. Pokaż jak ważne jest dla ciebie. Rytmiczne kołysanie przy muzyce stymuluje układ przedsionkowy mózgu.
- Często dotykaj niemowlaka z miłością, gładź jego ciało podczas codziennych czynności pielęgnacyjnych.Codzienny, delikatny masaż działa cuda, stymuluje zakończenia nerwowe w skórze, uwrażliwiając ją na bodźce. Sprawia, że tworzy się więcej połączeń między neuronami.
- Zbliżaj twarz do dziecka i pozwalaj mu patrzeć. Noworodek potrafi skupić wzrok na twarzy mamy i taty oraz odczytać emocje, reakcje i sygnały świadczące o tym, że jest kochany i bezpieczny.
- Mobilizuj niemowlaka do zatrzymania wzroku poprzez bogatą mimikę twarzy, rób miny. Swoją twarz możesz ozdobić barwną czapką, okularami lub pomalowanymi na czerwono ustami Dziecko z czasem zacznie cię naśladować.
- Przemawiaj do dziecka łagodnie, melodyjnie, pieszczotliwie, ale też naturalnie.
- Czytaj i śpiewaj. Im częściej będziesz to robić, tym bogatszy będzie dziecięcy słownik. Kiedy malec cię słucha, gimnastykuje wyobraźnię. Ćwiczy kojarzenie. Wykorzystuj codzienne zabiegi pielęgnacyjne, żeby pouśmiechać się do dziecka i „porozmawiać”. I koniecznie śpiewaj. Nawet, jeśli uważasz, że nie umiesz. Dziecko oswaja się z rymami i rytmem. Uczy się zapamiętywania i rozwija talent muzyczny.
- Często układaj niemowlaka na brzuszku. Wybieraj miejsca bezpieczne, stabilne, twarde - najlepszym miejscem jest z pewnością podłoga. Pozycja leżenia na brzuszku doskonale wpływa na zdolność do regulacji napięcia mięśniowego w tułowiu i kończynach.
- Mobilizuj małą rączkę do sięgania po zabawkę, chwytania i manipulowania nią oraz przekładania z rączki do rączki. Małe dziecko poznaje świat szczególnie poprzez dotyk, a mózg gromadzi doświadczenia i wiedzę o świecie. Dawkuj nowe bodźce każdego dnia, ale nie za wiele naraz. Dbaj, aby struktury były miękkie–twarde, szorstkie–gładkie, zimne–ciepłe.
- Obserwuj bacznie, czy rączki pracują symetrycznie, czy obie w danym momencie są tak samo aktywne, czy może jedna jest bardziej "leniwa", mniej zaangażowana i rzadziej sięga po zabawkę.
- Pozwól niemowlakowi czasem się ponudzić (oczywiście nie wtedy, gdy płacze i potrzebuje bliskości). Niech się rozgląda, wsłuchuje w dźwięki otoczenia i własne gaworzenie. Niech sam znajdzie zajęcie dla rączek i szarych komórek. Takie chwile „sam na sam” pozwalają rozwijać zdolność Jeśli stale coś dziecku podsuwasz, nie dajesz mu szansy na przejawy własnej inwencji i pomysłowości.
- Obserwuj naprzemienne raczkowanie. Raczkowanie uważa się za wyraz uporządkowania ośrodkowego układu nerwowego.
Opracowała:
Edyta Stasikowska-Janik
neurologopeda